Handige weetjes

Algemene informatie

Handige weetjes voor vertrek

De oorspronkelijke Lapse bevolking: de Sami

In het noorden van Lapland wonen de Sami, een nomadisch volk dat van oorsprong door Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland rondtrok. Vroeger leefden ze in rendiertenten maar sinds de 17de eeuw wonen ze vaker op een plek. Er zijn in totaal nog zo’n 80.000 Sami, waarvan veruit het merendeel in Noors Lapland woont. De meeste hebben traditionele beroepen, zoals visser of boer. Hun traditionele kledij is kleurrijk, met veel rood, geel en blauw en veel laagjes. Je komt soms elementen uit de Samicultuur tegen tijdens je Lapland-reis, of kunt ervoor kiezen in Noorwegen je echt onder te dompelen tijdens onze Samibouwsteen.

Handige weetjes Lapland
Handige weetjes Lapland

Taal en cultuur

In Noorwegen spreekt men Noors en in Zweden Zweeds; het zijn talen die een beetje op elkaar lijken. Als Nederlander kun je soms wel wat maken van de Noorse of Zweedse woorden, en af en toe wat oppikken. In Finland spreekt men Fins, en dit is een heel ander verhaal. Het Fins behoort tot een andere taalfamilie en wij konden er werkelijk geen touw aan vast knopen. De lange Finse woorden zijn ware tongtwisters als je het uit probeert te spreken of er iets van probeert te begrijpen.

Wat Finse woorden die wij oppikten (en uit konden spreken) tijdens het reizen:
Hei = hallo
Mitä Kuuluu = hoe gaat het?
Paljon kiitoksia = hartstikke bedankt
Kippis = proost!
Hei hei of moi moi = doei

Goed om te weten

Noorwegen en Zweden liggen in dezelfde tijdzone als Nederland en België; het is er dus even laat. Het tijdsverschil tussen Nederland en Fins Lapland is in de winter en zomer 1 uur; het is in Finland een uur later.

In heel Lapland gebruikt men hetzelfde voltage als bij ons; 220 volt. Je kunt ook dezelfde stekkers gebruiken. Zelfs in afgelegen cabins vind je stopcontacten waar je je apparatuur kunt opladen. Hou er rekening mee dat de batterij van de camera en telefoon door de kou sneller leegloopt en je dus wat vaker moet opladen.

Tijdens je reis ben je veel buiten en in de sneeuw. Goede waterdichte warme schoenen (bijvoorbeeld snowboots) zijn dan ook een must zodat je warme voeten houdt. Een ski-jas en skibroek heb je ook hard nodig. Verder is veel laagjes prettig; een (thermo)t-shirt of hemd, shirt met lange mouwen, een vestje, een warme (fleece) trui en iets met een col.

Handige weetjes Lapland

Wat stop je in de koffer?

De inhoud van je koffer of tas is vooral warme (ski)kleding. De dikke kleding neemt vaak veel ruimte in, een grote koffer vonden wij daarom praktisch. Neem daarbij een dagrugzak mee, om je spullen voor tijdens de excursies in te doen.

Naast deze kleding vonden wij het volgende onmisbaar in onze tas:
– warme pyama voor de koude nachten
– dikke (ski)sokken (en extra paar)
– sjaal, (waterdichte) handschoenen en een muts
– skibril of zonnebril geschikt tegen fel sneeuwlicht
– zonnebrand voor de uitstekende neus
– thermo-ondergoed
– extra batterijen voor je camera, want door de kou zijn je batterijen sneller leeg

 

Eten en drinken

De dag in Lapland begint met een uitgebreid ontbijt; we hebben nog nergens eerder zo’n uitgebreid ontbijtbuffet gezien als dat je in Lapland krijgt. Begint je maag te knorren rond koffietijd? Neem dan een Finse pulla (of Zweedse bulle), een zoet koffiebroodje. Lunchen doe je tijdens je reis vaak in picknickvorm. In (of buiten) de tent wordt het kampvuur gemaakt waar al snel een grote theepot boven pruttelt. ’s Avonds komt er weer een stevige maaltijd op tafel. Je begint bijvoorbeeld met een soep van zalm en aardappelen. Daarna staat er vaak eland- of rendiervlees op het menu. Onze favoriet is Finse ‘poronpaisti’; gebraden rendiervlees met aardappelpuree, augurk en zure poolbessen.

Bezoek aan de Kerstman

De kerstman komt uit het hoge noorden van Lapland. Finnen noemen hem Joulupukki en hij woont op de poolcirkel vlakbij het plaatsje Rovaniemi in Finland. In Santa Claus Village (Joulupukin Paja op z’n Fins) woont hij in een houten huis, net als de Lappen en heeft vele rendieren als huisdier. Je kunt de kerstman het hele jaar door een bezoek brengen, de kerstbomen zijn altijd verlicht. Wij vonden het nogal een toeristische attractie, maar wel leuk om even een kijkje te nemen. In zijn dorp staat ook het postkantoor, waar kaarten vanuit de hele wereld aankomen die kinderen naar de kerstman sturen.

Opwarmen in een sauna

De sauna is een onmisbaar item in het leven van een Scandinaviër. Alleen in Finland (Lapland inclusief) zijn al meer dan 3,7 miljoen sauna’s, op 5,2 miljoen inwoners! Dat is gemiddeld één sauna per woonhuis, en ook in de meeste kantoren is een sauna aanwezig. Openbare sauna’s zijn doorgaans strikt gescheiden tussen mannen en vrouwen en het is heel normaal dat je naakt bent. Als je zwemkleding draagt word je vreemd aangekeken, omdat het als niet hygiënisch wordt gezien. Kleed je uit voordat je de sauna ingaat en neem eerst een douche. Voel je je niet zo op je gemak in je blootje? Sla dan een handdoek om je heen. Stijgt de hitte naar je hoofd, dan stap je naar buiten om af te koelen. Of doe het op z’n Scandinavisch: duik in een ijswak of rol in de sneeuw…