- Highlights:
- Unieke ontmoetingen met de Kisten van Pankisi en de Tush van Tusheti
- Overnachtingen bij gastfamilies, in een glamping en op een wijnlandgoed
- Self-drive over de legendarische Abano-pas naar het afgelegen Tusheti
Laat de toeristische route achter je en ontdek een Georgië dat onontdekt is. Je rijdt zelf door afgelegen valleien, logeert bij gastvrije families in de Pankisi-vallei en Tusheti, en trotseert de Abano-pas naar een van de meest geïsoleerde regio's van de Kaukasus. Onderweg proef je de wijnen van Kakheti en sluit je de kring via Adjara, Batumi en Kutaisi, voordat je terugkeert naar Tbilisi. Voor wie durft af te wijken van het gebaande pad.
Vraag een vrijblijvend reisvoorstel aan
Voor wie is deze reis?
Deze rondreis is gemaakt voor ervaren en avontuurlijke reizigers die houden van afgelegen bestemmingen, ruige natuur en verborgen gemeenschappen. Je moet zelfverzekerd zijn achter het stuur, want de wegen naar Tusheti en delen van Upper Adjara zijn onverhard, smal en vragen om rustig, geconcentreerd rijden. Heb je liever dat iemand anders het stuur overneemt? Dan is er ook een chauffeur te boeken die je door dit ruige landschap rijdt. Deze reis is minder geschikt voor wie op zoek is naar comfort en snelheid, en juist ideaal voor wie tijd wil nemen voor ontmoetingen met lokale gemeenschappen en dagenlang omringd wil zijn door bergen.
Dag 1 – Aankomst in Tbilisi
De paspoortcontrole op de luchthaven van Tbilisi verloopt doorgaans snel, en een privétransfer staat al klaar om je in ongeveer twintig minuten naar je hotel in het centrum te brengen. Onderweg dienen de eerste indrukken van Georgië zich meteen aan: verweerde balkons die over smalle straatjes hangen, kerken met eeuwenoude fresco's verscholen tussen woonhuizen, en de geur van vers gebakken khachapuri die uit kleine bakkerijen naar buiten waait. De eerste avond is bewust rustig gehouden, zodat je kunt wennen aan het tijdsverschil en de nieuwe omgeving. Wandel wat door de oude stad, waar lantaarnlicht weerkaatst op de kasseien, en schuif aan voor een eenvoudig maar smaakvol diner, misschien met een glas Georgische wijn erbij. Laat de drukte van de reis van je afglijden en geniet van het besef dat je de komende weken door een van de meest afwisselende landschappen van de Kaukasus zult trekken.
Dag 2 – Tbilisi ontdekken: oude stad, bazaars en badhuizen
Vandaag is er alle tijd om Tbilisi op je gemak te verkennen. Neem de kabelbaan vanaf het Rike-park omhoog naar de Narikala-vesting, met een weids panorama over de rode daken van de oude stad, de kronkelende Mtkvari-rivier en de omliggende bergen. Daal af naar de Dezertirebazaar, een levendig geheel van kraampjes vol specerijen, gedroogd fruit, kaas en huisgemaakte churchkhela, en laat je meevoeren door de geuren en het geroezemoes van kooplui. Gun jezelf in de wijk Abanotubani een bezoek aan een van de authentieke zwavelbadhuizen, met koepeldaken en oosters tegelwerk, voor een ontspannen stoombad in het van nature warme water. In de namiddag trek je met een lokale gids naar de rand van de stad, waar verlaten fabriekshallen, een leegstaand instituutsgebouw en roestige machines nog getuigen van het Sovjet-industriële verleden van Tbilisi, tussen kalkende muren en vervaagde propaganda-affiches die een heel ander beeld van de stad geven dan de toeristische binnenstad.
Dag 3 – Aankomst in de Pankisi-vallei: de wereld van de Kisten
Reisduur: ca. 3 uur, 160 kilometer
Voordat je Tbilisi verlaat, haal je in het centrum je huurauto op: vanaf hier ben je de rest van de reis zelf de bestuurder. De route voert oostwaarts, door het glooiende landschap van Kakheti, naar de Pankisi-vallei, thuisbasis van de Kisten, een moslimgemeenschap met Tsjetsjeense wortels die hier al sinds het einde van de negentiende eeuw woont. Onderweg passeer je uitgestrekte wijngaarden en kleine dorpen waar het leven zich nog grotendeels buitenshuis afspeelt. Naarmate je de vallei binnenrijdt, verandert de sfeer merkbaar: minaretten steken boven de daken uit naast orthodoxe kerktorens, bewoners in traditionele kleding groeten je vriendelijk vanaf de stoep, en de geur van vers gebakken brood hangt in de lucht. De vallei voelt als een enclave waar twee culturen naast elkaar zijn blijven bestaan. Je logeert bij een lokale familie die je meeneemt in het dagelijks leven van de vallei, van het bereiden van de maaltijd tot verhalen aan de keukentafel.
Dag 4 – Gastvrijheid in de Pankisi-vallei: moskeeën, verhalen en huisgemaakte maaltijden
In de dorpen Duisi en Jokolo bezoek je de lokale moskeeën, met hun sobere maar sfeervolle interieurs, en raak je met inwoners in gesprek over het leven tussen twee culturen: de islamitische tradities van hun Tsjetsjeense voorouders en de Georgische samenleving waarin ze al generaties wonen. Met bemiddeling van je gastfamilie of een lokale gids woon je op gepaste wijze een dhikr-bijeenkomst bij, waarbij ritmisch reciteren, zang en beweging een centrale rol spelen in de soefi-getinte vorm van de islam die de Kisten hier belijden, een zeldzaam inkijkje in een spirituele traditie die nergens anders in Georgië op deze manier wordt beleefd. De avond staat in het teken van een uitgebreide Kist-maaltijd bij je gastfamilie: schalen vol vlees, brood en verse kruiden gaan van hand tot hand, en onder het genot van sterke Georgische thee hoor je verhalen over de geschiedenis van de vallei en het leven van de Kisten door de eeuwen heen.
Dag 5 – Over de Abano-pas naar Tusheti
Reisduur: ca. 6 uur, 100 kilometer
Via Achmeta en Alvani rijd je naar het beginpunt van de Abano-pas, een van de meest indrukwekkende onverharde bergwegen van heel Georgië en de Kaukasus. De weg klimt in eindeloze haarspeldbochten omhoog naar bijna 2.900 meter hoogte, met aan de ene kant steile ravijnen die honderden meters diep lijken, en aan de andere kant adembenemende uitzichten over de besneeuwde toppen van de Grote Kaukasus. Rijd rustig, neem ruim de tijd voor stops op de vele uitkijkpunten, en geniet van het gevoel dat je met elke haarspeldbocht verder van de bewoonde wereld raakt. Onderweg passeer je misschien een kudde schapen die de weg blokkeert, begeleid door een herder te paard, een van de weinige tekenen van leven op deze route. Aan de andere kant van de pas ligt Tusheti eindelijk op je te wachten, een regio die het grootste deel van het jaar volledig onbereikbaar en van de buitenwereld afgesneden is.
Dag 6 – Wachttorens en wandelpaden in het hart van Tusheti
Tusheti is een wereld op zich: stenen wachttorens die als schildwachten boven de heuvels uittorenen, dorpen die eeuwenlang dienden als toevluchtsoord in tijden van gevaar, en wandelpaden die zich tussen de bergweiden slingeren. Je verkent het dorp Omalo, het bestuurlijke centrum van de regio, met zijn karakteristieke stenen huizen en de oude vesting die uitkijkt over de vallei. Vanuit Omalo maak je een wandeling naar een van de verder gelegen gehuchten, over paden waar je schaapskuddes, verweerde stenen muurtjes en misschien een eenzame herder passeert. De stilte hier is compleet, slechts onderbroken door het geluid van paardenhoeven op de rotsige ondergrond en de wind die door de bergen giert. 's Avonds, terwijl de zon achter de omliggende toppen zakt en de luchten roze en oranje kleuren, realiseer je hoe ver je van de rest van de wereld verwijderd bent, wat Tusheti tot een van de bijzonderste plekken van heel Georgië maakt.
Dag 7 – Terug over de Abano-pas: van Tusheti naar de wijngaarden van Kakheti
Reisduur: ca. 6,5 uur, 140 kilometer
Met tegenzin verlaat je Tusheti en rijd je opnieuw over de Abano-pas, dit keer de andere kant op, terug richting de bewoonde wereld. De weg vraagt evenveel concentratie als de eerste keer, maar de vergezichten over de Kaukasus zijn minstens zo indrukwekkend, misschien wel meer nu je weet wat je te wachten staat. Onderaan de pas verandert het landschap geleidelijk: de kale, rotsige bergtoppen maken plaats voor glooiende heuvels en uiteindelijk voor de eindeloze wijnvelden van Kakheti, Georgiës bekendste wijnstreek. Het contrast met de ruige eenzaamheid van Tusheti kon niet groter zijn: waar je gisteren nog tussen kale rotsen reed, ruik je nu de zoete geur van rijpende druiven in de avondlucht. Je overnacht te midden van de wijngaarden, met zicht op de besneeuwde bergen die je zojuist bent overgestoken, en een glas lokale wijn op het terras sluit een dag vol indrukken en hoogteverschil perfect af.
Dag 8 – Wijnproeven en kastelen in Kakheti
Kakheti is het kloppende hart van de Georgische wijncultuur, met een wijntraditie die achtduizend jaar teruggaat, en vandaag is er alle tijd om daarvan te proeven. Bij een familiewijngoed leer je hoe de eeuwenoude qvevri, de grote eivormige aardewerken vaten die diep in de grond worden ingegraven, worden gemaakt en gebruikt, van het met de hand vormen en bakken van de vaten tot de rijping onder een laag druivenschillen. Onder begeleiding van de wijnmaker help je zelf mee met een stap in het proces en proef je de bekende amberkleurige witte wijnen naast de vollere rode wijnen waar de streek ook om bekendstaat, een traditie die in 2013 door UNESCO werd erkend. Combineer dit met een bezoek aan het pittoreske Sighnaghi, een vestingstadje met kronkelende straatjes, kleurrijke balkons en een adembenemend uitzicht over de wijnvelden van de Alazani-vallei. Een dag van goede smaken, mooie vergezichten en de rustige tred van het Georgische platteland.
Dag 9 – Naar Akhaltsikhe: het Rabati-kasteel
Reisduur: ca. 5,5 uur, 280 kilometer
Vanuit de wijnvelden van Kakheti rijd je vandaag naar Akhaltsikhe, de rustige provinciehoofdstad van Samtsche-Javacheti, aan de voet van de bergen die de grens vormen met Turkije. Onderweg passeer je Tbilisi en Gori, met zijn geschiedenis als geboorteplaats van Stalin, langs de snelweg richting het zuidwesten, waarna de weg zich versmalt tussen glooiende heuvels en de omgeving merkbaar rustiger en groener wordt. In Akhaltsikhe aangekomen torent het kleurrijk gerestaureerde Rabati-kasteel hoog boven de stad uit, een complex waarin Georgische kerken, een moskee met slanke minaret en Ottomaanse bouwwerken opvallend vreedzaam naast elkaar staan. Wandel over de kasteelmuren, met uitzicht over de rode daken van de stad en de rivier die er doorheen kronkelt, en bezoek de kleine musea die de wisselende geschiedenis van de regio uit de doeken doen. De stad zelf heeft een aangenaam ongehaaste sfeer, met een paar eenvoudige eethuisjes rond het centrale plein waar je de avond rustig kunt afsluiten.
Dag 10 – Dagtocht naar de grotstad Vardzia
Vardzia wacht vandaag als een spectaculaire, in de twaalfde eeuw in de rotswand uitgehouwen grotstad die ooit uit meer dan tweeduizend kamers, kerken, wijnkelders en gangen bestond en onderdak bood aan duizenden monniken en inwoners. De rit vanuit Akhaltsikhe voert je door het smalle dal van de Mtkvari, met aan weerszijden kale, verweerde rotswanden. Bij Vardzia wandel je door de smalle trappen, donkere tunnels en sfeervolle grotwoningen die diep in de rots zijn uitgehakt, en bezoek je de met fresco's beschilderde kerk van de Hemelvaart, waar het portret van koningin Tamar, onder wier bewind de stad tot bloei kwam, nog altijd te bewonderen is. Vanaf de hoogste punten geniet je van een weids uitzicht over de rivier die beneden door het dal kronkelt. Aan het einde van de middag rijd je voldaan terug naar Akhaltsikhe, met het beeld van deze eeuwenoude rotsstad nog helder op je netvlies.
Dag 11 – Met de kabelbaan de bergen van Adzjarië in
Reisduur: ca. 4,5 uur, 150 kilometer
Vanaf Akhaltsikhe brengt de spectaculaire Goderdzi-pas je naar Adzjarië, een groene bergstreek met een eigen karakter, ver van de gebaande toeristenroutes. Het landschap verandert geleidelijk: de bosrijke heuvels rond de stad maken al snel plaats voor dichte, mistige wouden en steeds hogere, ruigere bergtoppen, met hier en daar een afgelegen dorpje waar het leven traag verloopt. De weg kronkelt door dennenbossen waar de nevel soms zo dicht hangt dat de bergtoppen erboven wegvallen in het wit, en waar je zo nu en dan een kudde koeien tegenkomt die zich niets van het verkeer aantrekt. Bij Khulo, het levendige regionale centrum van Adzjarië met zijn kleine markt en oude houten huizen, kun je de auto laten staan voor een bijzondere manier om de omliggende bergen van bovenaf te bekijken. Je overnacht in een glamping-accommodatie tussen de bergweiden, waar de lucht fris naar dennen ruikt en 's avonds een hemel vol sterren verschijnt.
Dag 12 – Khachapuri en bergdorpen: een dag in Adzjarië
Adzjarië staat bekend om zijn eigen keuken, met als absolute uithanger de Adjaarse khachapuri: een bootvormig broodje gevuld met gesmolten kaas, boter en een rauw ei dat je zelf doorheen roert tot een romige vulling ontstaat. Je verkent de bergdorpen rond Khulo, waar houten huizen op steile hellingen staan met balkons vol drogende maiskolven en tabak. Wandel een stuk over de oude karavaanroutes die vroeger kooplui en hun lastdieren over de bergen naar de Zwarte Zee leidden, en waar je nu vooral schapen en verweerde stenen bruggetjes tegenkomt. 's Middags leer je bij een gastfamilie hoe je een echte Adjaarse khachapuri maakt: van het kneden en vormen van het bootvormige deeg tot het mengen van de kaasvulling en het perfect gare stollen van het ei erbovenop. Onder begeleiding van een lokale kokkin ga je zelf aan de slag, met als beloning een zelfgemaakte maaltijd die je samen opeet.
Dag 13 – Afdalen naar de kust: van de bergen van Adzjarië naar Batumi
Reisduur: ca. 2 uur, 85 kilometer
De koele bergen van Adzjarië liggen achter je terwijl je afdaalt naar de subtropische kust bij Batumi. Het landschap verandert opvallend snel: bergweiden en dennenbossen maken binnen een paar uur plaats voor glooiende theeplantages, citrusboomgaarden en uiteindelijk palmbomen langs de kustweg. De lucht wordt zichtbaar warmer en vochtiger naarmate je de Zwarte Zee nadert. In Batumi aangekomen wandel je over de levendige boulevard langs zee, waar 's avonds de verlichte, moderne skyline van de stad schril contrasteert met de rustieke bergdorpen die je net achter je hebt gelaten. Breng een bezoek aan de weelderige Botanische Tuin, aangelegd op de kliffen boven zee, met planten en bomen uit alle uithoeken van de wereld, van Japanse bamboe tot Mexicaanse cactussen. De geur van zilt zeewater en subtropische bloesem hangt overal in de lucht. Neem de tijd om langs de promenade te flaneren en het mediterrane levensritme van de kust op je in te laten werken.
Dag 14 – Een vrije dag in Batumi
Batumi ligt vandaag helemaal voor je open, zonder dat er nog gereden hoeft te worden. Neem de Argo-kabelbaan de heuvels boven de stad in voor een panorama over de kust en de skyline, dwaal door de sfeervolle oude binnenstad met haar eclectische mix van Europese, Ottomaanse en Sovjetarchitectuur, of ontspan een middag op het kiezelstrand met een boek en het geluid van de golven op de achtergrond. Wie van cultuur houdt, kan een van de musea in de stad bezoeken, of gewoon rondslenteren over de pleinen waar fonteinen en standbeelden de sfeer bepalen. 's Avonds sluit je de reis aan de kust af met een diner van verse vis en zeevruchten, vlak bij het water, met uitzicht op de lichtjes van de boulevard, voordat je morgen de reis vervolgt richting Kutaisi.
Dag 15 – Van de kust naar Kutaisi: op weg naar de kloosters van Imereti
Reisduur: ca. 2,5 uur, 150 kilometer
Je verlaat de kust en rijdt landinwaarts, het brede Rioni-dal in, richting Kutaisi, de oude hoofdstad van het koninkrijk Imereti en volgens de legende ooit het decor van de mythe van Jason en het Gulden Vlies. Het landschap verandert onderweg geleidelijk: de subtropische citrusboomgaarden en theeplantages rond Batumi maken plaats voor glooiende heuvels, korenvelden en boomgaarden vol walnotenbomen, terwijl de rivier de Rioni je grotendeels op de weg vergezelt. Kutaisi zelf is een levendige, ongepolijste stad met een aangenaam ouderwetse sfeer: verweerde negentiende-eeuwse gevels langs brede boulevards, een kleurrijke overdekte markt en een rivier die dwars door het centrum kronkelt. Wandel na aankomst wat over het centrale plein en langs de oevers van de Rioni, en proef in een van de eenvoudige eethuisjes de regionale keuken van Imereti, met zijn milde kaas en dunne, ronde khachapuri, een prettige kennismaking met deze minder bezochte hoek van Georgië.
Dag 16 – Kathedralen en grotten: een dag rond Kutaisi
Bagrati-kathedraal, Gelati-klooster en de Prometheus-grot vormen vandaag het programma rond Kutaisi. Bezoek eerst de kathedraal, hoog op een heuvel boven de stad en sinds de elfde eeuw een van de belangrijkste kerken van Georgië, met een weids uitzicht over de daken van Kutaisi en de rivier de Rioni. Tussen de middag schuif je aan de rand van de stad aan bij een Imeretische familie voor een uitgebreide lunch met gerechten die al generaties op deze manier worden bereid, van romige lobio en gebakken mchadi tot dunne, ronde khachapuri naar Imeretisch recept, terwijl je hoort over het dagelijks leven in en rond Kutaisi. 's Middags rijd je verder naar het nabijgelegen Gelati-klooster, op de UNESCO-Werelderfgoedlijst geplaatst vanwege de goed bewaarde middeleeuwse fresco's, of daal je af in de Prometheus-grot, een uitgestrekt ondergronds systeem van druipsteenformaties en meren. Terug in Kutaisi sluit je de dag af met een diner tussen de levendige terrasjes rond het hoofdplein.
Dag 17 – Terugreis naar Tbilisi
Reisduur: ca. 4 uur, 230 kilometer
Op deze laatste rijdag keer je terug naar Tbilisi, via de bergpas bij Rikoti die West- en Oost-Georgië van oudsher met elkaar verbindt. De weg voert je door een landschap dat geleidelijk droger en opener wordt: van de glooiende, vruchtbare velden rond Kutaisi via de beboste hellingen van de Rikoti-pas naar de wijdere, stoffige vlaktes rond Tbilisi. Neem onderweg gerust een pauze in een van de kleine dorpjes langs de weg voor een snelle hap of een kop koffie, en laat de indrukken van de afgelopen weken Georgië nog eens rustig de revue passeren. Aangekomen in Tbilisi lever je de huurauto in het centrum in: de rondreis zit erop en de rest van je verblijf leg je te voet af. Er is nog tijd voor een rustige avond en een laatste wandeling door de oude stad, waar de lichtjes van de vesting boven de daken uitsteken, voordat je de volgende dag huiswaarts reist.
Dag 18 – Vertrek uit Tbilisi
Vluchten vanuit Tbilisi vertrekken vaak midden in de nacht of heel vroeg in de ochtend. Dankzij de overnachting in de stad hoef je daar niet direct na een lange rijdag voor te haasten: er is nog tijd voor een laatste, rustig ontbijt, een kop Georgische koffie op een terras, of een korte stop op de markt voor kruiden en gedroogd fruit. De huurauto heb je de dag ervoor al ingeleverd in het centrum, dus vandaag hoef je alleen nog je koffers te pakken voordat een privétransfer je rustig naar de luchthaven brengt, met voldoende tijd om zonder stress in te checken. Terugkijkend op deze reis heb je een Georgië gezien dat maar weinig reizigers te zien krijgen: de eenzaamheid van Tusheti, de gastvrijheid van de Pankisi-vallei, de rotsstad Vardzia en de subtropische sfeer van Batumi. Met beelden van bergpassen, verborgen dorpen en eindeloze gastvrijheid neem je een compleet beeld van Georgië mee naar huis.
Onze slaapplekken
.jpg?w=300&q=85&auto=format)
.jpg?w=300&q=85&auto=format)
.jpg?w=300&q=85&auto=format)
.jpg?w=300&q=85&auto=format)
.jpg?w=300&q=85&auto=format)